ເຕັກໂນໂລຢີ

Combined herding for planned grazing [ນາມິເບຍ]

Omarisiro wovinamuinjo motjimbumba

technologies_3326 - ນາມິເບຍ

ຄວາມສົມບູນ: 92%

1. ຂໍ້​ມູນ​ທົ່ວ​ໄປ

1.2 ຂໍ້ມູນ ການຕິດຕໍ່ພົວພັນ ຂອງບຸກຄົນທີ່ສໍາຄັນ ແລະ ສະຖາບັນ ທີ່ມີສ່ວນຮ່ວມ ໃນການປະເມີນເອກກະສານ ເຕັກໂນໂລຢີ

ບັນດາຜູ້ຕອບແບບສອບຖາມທີ່ສໍາຄັນ ()

ຜຸ້ຊ່ຽວຊານ ດ້ານການຄຸ້ມຄອງ ທີ່ດິນແບບຍືນຍົງ:
ຜຸ້ຊ່ຽວຊານ ດ້ານການຄຸ້ມຄອງ ທີ່ດິນແບບຍືນຍົງ:
ຊື່ໂຄງການ ທີ່ອໍານວຍຄວາມສະດວກ ໃນການສ້າງເອກກະສານ/ປະເມີນ ເຕັກໂນໂລຢີ (ຖ້າກ່ຽວຂ້ອງ)
Southern African Science Service Centre for climate change and Adaptive Land management (SASSCAL)
ຊື່ສະຖາບັນ (ຫຼາຍສະຖາບັນ) ທີ່ອໍານວຍຄວາມສະດວກ ໃນການສ້າງເອກກະສານ / ປະເມີນ ເຕັກໂນໂລຢີ (ຖ້າກ່ຽວຂ້ອງ)
Namibia University of Science and Technology ( NUST) - ນາມິເບຍ
ຊື່ສະຖາບັນ (ຫຼາຍສະຖາບັນ) ທີ່ອໍານວຍຄວາມສະດວກ ໃນການສ້າງເອກກະສານ / ປະເມີນ ເຕັກໂນໂລຢີ (ຖ້າກ່ຽວຂ້ອງ)
Conservation Agriculture Namibia (Conservation Agriculture Namibia) - ນາມິເບຍ

1.3 ເງື່ອນໄຂ ກ່ຽວກັບ ການນໍາໃຊ້ຂໍ້ມູນເອກະສານ ທີ່ສ້າງຂື້ນ ໂດຍຜ່ານ ອົງການພາບລວມຂອງໂລກ ທາງດ້ານແນວທາງ ແລະ ເຕັກໂນໂລຢີ ຂອງການອານຸລັກ ທໍາມະຊາດ (WOCAT)

ຜູ້ປ້ອນຂໍ້ມູນ ແລະ ບຸກຄົນສຳຄັນ ທີ່ໃຫ້ຂໍ້ມູນ (ຫຼາຍ) ຍິນຍອມ ຕາມເງື່ອນໄຂ ໃນການນຳໃຊ້ຂໍ້ມູນ ເພື່ອສ້າງເປັນເອກກະສານຂອງ WOCAT:

ແມ່ນ

1.4 ແຈ້ງການວ່າ ດ້ວຍຄວາມຍືນຍົງຂອງ ເຕັກໂນໂລຢີ

ການນໍາໃຊ້ ເຕັກໂນໂລຢີ ດັ່ງກ່າວໄດ້ອະທິບາຍ ເຖິງບັນຫາ ກ່ຽວກັບ ການເຊື່ອມໂຊມຂອງດິນບໍ? ຖ້າບໍ່ດັ່ງນັ້ນ ມັນບໍ່ສາມາດ ຢັ້ງຢືນໄດ້ວ່າ ເປັນເຕັກໂນໂລຊີ ໃນການຄຸ້ມຄອງ ທີ່ດິນແບບຍືນຍົງ? :

ບໍ່ແມ່ນ

1.5 ແບບສອບຖາມທີ່ອ້າງອີງເຖີງແນວທາງ ການຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນແບບຍືນຍົງ (ໄດ້ເຮັດເປັນເອກະສານທີ່ໃຊ້ WOCAT)

Community grazing management
approaches

Community grazing management [ນາມິເບຍ]

Agreement among community members to jointly manage their communal grazing area by combining their livestock into a single herd. The herd is managed and moved according to an agreed growing season plan that provides sufficient recovery for perennial grasses, and a non-growing season plan to graze in a way that ...

  • ຜູ້ສັງລວມຂໍ້ມູນ Ibo Zimmermann

2. ການອະທິບາຍ ເຕັກໂນໂລຢີ ຂອງການຄຸ້ມຄອງ ທີ່ດິນແບບຍືນຍົງ

2.1 ຄໍາອະທິບາຍສັ້ນຂອງ ເຕັກໂນໂລຢີ

ການກຳໜົດຄວາມໝາຍ ຂອງເຕັກໂນໂລຢີ:

Daily combining of livestock from all households into a single herd to be driven to different designated portions of the communal grazing area. Grass can then recover by replenishing its reserves before being re-grazed some months later.

2.2 ການອະທິບາຍ ລາຍລະອຽດ ຂອງເຕັກໂນໂລຢີ

ການພັນລະນາ:

This technology is currently being applied in communal areas as well as commercial farms of Namibia. It is particularly effective in areas with no fences, and areas with high incidence of stock theft and predator losses. The technology aims to replace continuous, open grazing with a planned system. This gives grass a chance to recover in the growing season, and prepares the soil and grass for the forthcoming rainy season. In addition, fixed stocking rates based on carrying capacities are replaced by flexible stocking rates which track availability of forage. Two grazing plans are developed for one year; one when perennial grasses are growing and the other when they are dormant. Grazing plans may change, depending on the season and unanticipated events such as fire. A grazing plan is put in place for the growing season, that ensures plants are not re-grazed before they have recovered their root reserves. It is targeted at good animal performance . In the non-growing season, animal numbers are adjusted to ensure that there is sufficient grass to last until the next rains .
The grazing plans must take into account all factors that affect livestock performance as well as capacity of the livestock owner . These factors include occurrence of the first rains, presence of natural water pans, current and projected animal performance, availability of good quality forage for cows prior to bulling, avoiding poisonous plants, and timing of vaccinations, etc. Once the plan has been developed, the animals are moved by herders using low stress handling techniques to various parts of the farm or communal grazing area, according to the plan. Strategic moving of livestock by herding enables fire breaks to be created by deliberate over trampling. Each night the livestock are brought back to a kraal ( Afrikaans for corral) where they are kept overnight. Watering of livestock can take place in the kraal at night, in the morning, or alternatively in the field depending on water availability. This process is repeated day after day by the herders.
At the end of each growing season, the amount of forage available to the current herd is estimated. Animal numbers are adjusted to make sure that there is still sufficient forage to support them before the rains – and to leave enough ground cover to feed the soil organisms and protect the soil from erosion. Deciding when the forage produced will run out needs to be done using a method that livestock owners relate to. Livestock owners may decide to meet and reach consensus on this based on their knowledge and past experience of the effectiveness of rainfall. If it is decided that there is sufficient food to see the animals through until the next rains, then livestock owners will be satisfied; if there is excess forage they may be able to re-stock. If, however, a forage shortage is expected then de-stocking is required: the severity of the forage shortage determines how many livestock can be carried on the land during the off-season. Again, livestock owners can reach consensus on this. Deciding whose animals to sell and how many is always a thorny issue, so livestock owners will always move excess livestock to other areas if possible, or alternatively sell unproductive animals.

2.3 ຮູບພາບຂອງເຕັກໂນໂລຢີ

2.4 ວິດີໂອ ເຕັກໂນໂລຢີ

ຄວາມຄິດເຫັນ, ຄໍາອະທິບາຍຫຍໍ້:

Combined herding to manage communal grazing
www.youtube.com/watch?v=xNyFkDUH6MQ

ວັນທີ:

2007

ສະຖານທີ່:

Erora

ຊື່ຂອງຜູ້ຖ່າຍວີດີໂອ:

Andrew Botelle

ຄວາມຄິດເຫັນ, ຄໍາອະທິບາຍຫຍໍ້:

Stress-free herding
www.youtube.com/watch?v=3Ey5v40KtkI

ວັນທີ:

2007

ສະຖານທີ່:

Erora

ຊື່ຂອງຜູ້ຖ່າຍວີດີໂອ:

Andrew Botelle

ຄວາມຄິດເຫັນ, ຄໍາອະທິບາຍຫຍໍ້:

Managing water flow to repair gully erosion
www.youtube.com/watch?v=6C4V_Cib8ts

ວັນທີ:

23/04/2015

ສະຖານທີ່:

Erora

ຊື່ຂອງຜູ້ຖ່າຍວີດີໂອ:

Andrew Botelle

2.5 ປະເທດ / ເຂດ / ສະຖານທີ່ບ່ອນທີ່ ເຕັກໂນໂລຢີ ໄດ້ຮັບການນໍາໃຊ້ ແລະ ທີ່ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍການປະເມີນຜົນ

ປະເທດ:

ນາມິເບຍ

ພາກພື້ນ / ລັດ / ແຂວງ:

Kunene Region

ຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມຂອງສະຖານທີ່:

Communal grazing areas of Erora, Outokotorua and Nsindi

ໃຫ້ລະບຸ ການແຜ່ຂະຫຍາຍ ເຕັກໂນໂລຢີ:
  • ແຜ່ຂະຫຍາຍຢ່າງໄວວາໃນພື້ນທີ່
ຖ້າຫາກບໍ່ຮູ້ເນື້ອທີ່ທີ່ແນ່ນອນ, ໃຫ້ລະບຸ ເນື້ອທີ່ໂດຍປະມານ ທີ່ໃກ້ຄຽງ:
  • 100-1,000 ກມ 2
ຄວາມຄິດເຫັນ:

Animals are herded over the entire area – except areas that are too steep for livestock to walk up.

2.6 ວັນທີໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ

ໃຫ້ລະບຸປີ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ:

2004

2.7 ການນໍາສະເໜີ ເຕັກໂນໂລຢີ

ໃຫ້ລະບຸ ເຕັກໂນໂລຢີ ໄດ້ຖືກຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄືແນວໃດ?
  • ໂດຍຜ່ານໂຄງການ / ການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກພາຍນອກ
ຄວາມຄິດເຫັນ (ປະເພດ ໂຄງການ ແລະ ອື່ນໆ):

Community projects facilitated by NGO "Conservation Agriculture Namibia".

3. ການໃຈ້ແຍກ ເຕັກໂນໂລຢີ ໃນການຄຸ້ມຄອງ ດິນແບບຍືນຍົງ

3.1 ຈຸດປະສົງຫຼັກ (ຫຼາຍ) ຂອງເຕັກໂນໂລຢີ

  • ປັບປຸງ ການຜະລິດ
  • ຫຼຸດຜ່ອນ, ປ້ອງກັນ, ຟື້ນຟູ ການເຊື່ອມໂຊມຂອງດິນ
  • ການອະນຸລັກ ລະບົບນິເວດ
  • ປົກປັກຮັກສານໍ້າ / ນໍ້າພື້ນທີ່ - ປະສົມປະສານກັບ ເຕັກໂນໂລຢີອື່ນໆ
  • ປົກປັກຮັກສາ / ການປັບປຸງຊີວະນາໆພັນ
  • ຫຼຸດຜ່ອນຄວາມສ່ຽງ ທາງໄພພິບັດທໍາມະຊາດ
  • ຫຼຸດຜ່ອນຜົນກະທົບ ຈາກການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ
  • ສ້າງຜົນກະທົບ ທາງເສດຖະກິດ ທີ່ເປັນປະໂຫຍດ
  • ສ້າງຜົນກະທົບ ທີ່ເປັນທາງບວກ ໃຫ້ແກ່ສັງຄົມ
  • Reduce human-wildlife conflict

3.2 ປະເພດການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ໃນປະຈຸບັນ() ທີ່ເຕັກໂນໂລຢີ ໄດ້ຖືກນໍາໃຊ້

ທົ່ງຫຍ້າລ້ຽງສັດ

ທົ່ງຫຍ້າລ້ຽງສັດ

ການລ້ຽງສັດແບບປ່ອຍ ຕາມທຳມະຊາດ:
  • ການລ້ຽງສັດແບບເຄີ່ງປ່ອຍ
ຄວາມຄິດເຫັນ:

Main animal species and products: Livestock, increased forage production, improved animal performance.

Number of growing seasons per year: 1
Livestock density: Livestock density is high as a result of herding, but stocking rate varies.

3.4 ການສະໜອງນ້ຳ

ການສະໜອງນໍ້າ ໃນພື້ນທີ່ ທີ່ໄດ້ນໍາໃຊ້ ເຕັກໂນໂລຢີ:
  • ນໍ້າຝົນ

3.5 ການນໍາໃຊ້ເຕັກໂນໂລຢີ ທີ່ຢູ່ໃນກຸ່ມການຄຸ້ມຄອງ ທີ່ດິນແບບຍືນຍົງ

  • ການຄຸ້ມຄອງສັດລ້ຽງ ແລະ ທົ່ງຫຍ້າລ້ຽງສັດ

3.6 ມາດຕະການ ການຄຸ້ມຄອງ ທີ່ດິນແບບຍືນຍົງ ປະກອບດ້ວຍ ເຕັກໂນໂລຢີ

ມາດຕະການ ທາງດ້ານການຄຸ້ມຄອງ

ມາດຕະການ ທາງດ້ານການຄຸ້ມຄອງ

  • M4: ການປ່ຽນແປງ ໄລຍະເວລາ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ກິດຈະກໍາ
ຄວາມຄິດເຫັນ:

The technology does not involve a change in land use. The grazing plan means that livestock will only be on a particular piece of land twice in any given year (once in the growing season and once in the non growing season). The animal density is however high, leading to increased impact for a very short period.

3.7 ປະເພດດິນເຊື່ອມໂຊມ ຫຼັກທີ່ໄດ້ນໍາໃຊ້ ເຕັກໂນໂລຢີ

ດິນເຊາະເຈື່ອນ ໂດຍນໍ້າ

ດິນເຊາະເຈື່ອນ ໂດຍນໍ້າ

  • Wt: ການສູນເສຍຊັ້ນໜ້າດິນ / ການເຊາະເຈື່ອນຜິວໜ້າດິນ
  • Wg: ການເຊາະເຈື່ອນຮ່ອງນ້ຳ / ຫ້ວຍ
  • Wo: ຜົນກະທົບ ຂອງການເຊື່ອມໂຊມ ຕໍ່ພື້ນທີ່ພາຍນອກ
ດິນເຊາະເຈື່ອນ ໂດຍລົມ

ດິນເຊາະເຈື່ອນ ໂດຍລົມ

  • ການສູນເສຍຊັ້ນໜ້າດິນ
ການເຊື່ອມໂຊມ ຂອງດິນ ທາງກາຍະພາບ

ການເຊື່ອມໂຊມ ຂອງດິນ ທາງກາຍະພາບ

  • Pk: ການບັນເທົາ ແລະ ການປົກຄຸມຂອງເປືອກໂລກ
ການເຊື່ອມໂຊມ ທາງຊີວະພາບ

ການເຊື່ອມໂຊມ ທາງຊີວະພາບ

  • Bc: ການຫຼຸດຜ່ອນການປົກຫຸ້ມຂອງພືດ
  • Bq: ປະລິມານ / ອິນຊີວັດຖຸຫຼຸດລົງ
  • Bs: ຄຸນນະພາບ / ການອັດແໜ້ນ ຂອງສາຍພັນຫຼຸດລົງ
  • Bl: ການສູນເສຍ ຈຸລິນຊີໃນດິນ
ການເຊື່ອມໂຊມ ຂອງນໍ້າ

ການເຊື່ອມໂຊມ ຂອງນໍ້າ

  • Ha: ສະພາບແຫ້ງແລ້ງ
  • Hs: ການປ່ຽນແປງ ປະລິມານ ນໍ້າໜ້າດິນ
  • Hg: ການປ່ຽນແປງ ລະດັບນ້ຳໃຕ້ດິນ ຫຼື ນ້ຳບາດານ
ຄວາມຄິດເຫັນ:

The control of over-trampling which otherwise leads to rill and gulley erosion.

3.8 ການປ້ອງກັນ, ການຫຼຸດຜ່ອນ, ຫຼືການຟື້ນຟູຂອງການເຊື່ອມໂຊມຂອງດິນ

ໃຫ້ລະບຸ ເປົ້າໝາຍ ເຕັກໂນໂລຢີ ທີ່ພົວພັນ ກັບຄວາມເຊື່ອມໂຊມຂອງດິນ:
  • ການຟື້ນຟູ / ຟື້ນຟູດິນທີ່ຊຸດໂຊມ
ຄວາມຄິດເຫັນ:

Land is severely degraded but can be restored by change in management.

4. ຂໍ້ກໍາໜົດ, ກິດຈະກໍາການປະຕິບັດ, ວັດຖຸດິບ, ແລະຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ

4.1 ເຕັກນິກ ໃນການແຕ້ມແຜນວາດ ເຕັກໂນໂລຢີ

ຄຸນລັກສະນະ ຂອງເຕັກນິກ (ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ກັບການແຕ້ມແຜນວາດ ທາງດ້ານເຕັກນີກ):

Schematic of planned growing season grazing. In this diagram grazing started in the bottom left hand camp (plot), marked d1, and the livestock were grazed in this area for one day. The next day the herd of livestock were taken to the area marked d2 and grazed there. This continued until day 41 where the livestock are currently. If deviations from the plan occur then the grazing map is marked according to what actually happened. This is the map that helps inform next year's grazing plan - to avoid using certain camps at the same time of year. The degree of greenness in the diagram indicates the recovery of grass. It is lightest in the area just grazed, marked d40. By the time the herd reaches day 120, which has the darkest green indicating readiness to be re-grazed, then the grass in the area marked d1 was calculated to have recovered sufficiently to be re-grazed. This plan has a built-in recovery period of 120 days. It is possible that growth rates are slower than expected and it may be necessary to reduce numbers of cattle in the herd to slow down movement to ensure an adequate recovery period.

ຜູ້ຂຽນ:

Colin Nott

4.2 ຂໍ້ມູນທົ່ວໄປກ່ຽວກັບການຄິດໄລ່ປັດໃຈຂາເຂົ້າໃນການຜະລິດ ແລະ ມູນຄ່າອື່ນໆ

ລະບຸ ວິທີການ ຄຳໃຊ້ຈ່າຍ ແລະ ປັດໄຈນໍາເຂົ້າ ທີ່ໄດ້ຄິດໄລ່:
  • ຕໍ່ພື້ນທີ່ ທີ່ໄດ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ເຕັກໂນໂລຢີ
ໃຫ້ລະບຸຫົວໜ່ວຍ ຂະໜາດ ແລະ ເນື້ອທີ່:

5000 ha

ລະບຸ ສະກຸນເງິນທີ່ໃຊ້ສໍາລັບ ການຄິດໄລ່ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ:
  • USA
ລະບຸ ຄ່າຈ້າງ ຄ່າແຮງງານສະເລ່ຍ ຕໍ່ ວັນ:

USD 4

4.3 ການສ້າງຕັ້ງກິດຈະກໍາ

ກິດຈະກໍາ Timing (season)
1. Three meetings for mobilisation of communities Month 1
2. Exchange visit to local livestock owners using this practise Month 4
3. Assess water infrastructure, site and drill and install additional water point Month 6
4. Grazing planning meeting with stakeholders After adequate grass growth to enable planned grazing
5. Appoint, equip and train herders After 4
6. Planning meeting and determination of starting date After 5
7. Build overnight kraals at new water points When needed
8. Build temporary kraals for improved grass growth When needed

4.4 ຕົ້ນທຶນ ແລະ ປັດໄຈຂາເຂົ້າທີ່ຈໍາເປັນໃນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ

ລະບຸ ປັດໃຈ ນໍາເຂົ້າ ໃນການຜະລີດ ຫົວໜ່ວຍ ປະລິມານ ຕົ້ນທຶນ ຕໍ່ຫົວໜ່ວຍ ຕົ້ນທຶນທັງໝົດ ຂອງປັດໃຈຂາເຂົ້າ ໃນການຜະລິດ % ຂອງຕົ້ນທຶນທັງໝົດ ທີ່ຜູ້ນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ໃຊ້ຈ່າຍເອງ
ແຮງງານ Six herders (four on duty per day) for 400 cattle Month 6.0 77.0 462.0 100.0
ແຮງງານ One manager Month 1.0 115.0 115.0 100.0
ອຸປະກອນ Overalls, boots and hat that may need replacement after one year Set 7.0 100.0 700.0 100.0
ວັດສະດຸກໍ່ສ້າງ Housing for herders built from mud and dung Shelter 3.0 100.0 300.0 100.0
ອື່ນໆ Laminated grazing chart and map per year Document 2.0 10.0 20.0
ຕົ້ນທຶນທັງໝົດ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ເຕັກໂນໂລຢີ 1597.0
ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທັງໝົດ ສຳລັບການສ້າງຕັ້ງເຕັກໂນໂລຢີ ເປັນສະກຸນເງີນໂດລາ 1597.0
ຖ້າຫາກຜູ້ນຳໃຊ້ທີ່ດິນ ນຳໃຊ້ມູນຄ່າຕ່ຳກວ່າ 100% ໃຫ້ລະບຸ ແມ່ນໃຜເປັນຜູ້ຊ່ວຍ ໃນລາຍຈ່າຍທີ່ເຫຼືອ:

Grazing maps and charts prodcuded by CAN (support NGO), but will be taken over soon by farmers.

4.5 ບໍາລຸງຮັກສາ / ແຜນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ກິດຈະກໍາ

ກິດຈະກໍາ ໄລຍະເວລາ / ຄວາມຖີ່
1. Daily herding, watering of livestock and health checks and treatment Daily
2. Maintenance of kraals and water points Quartery

4.6 ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ ແລະ ປັດໄຈນໍາເຂົ້າທີ່ຈໍາເປັນສໍາລັບການບໍາລຸງຮັກສາກິດຈະກໍາ / ແຜນປະຕິບັດ (ຕໍ່ປີ)

ລະບຸ ປັດໃຈ ນໍາເຂົ້າ ໃນການຜະລີດ ຫົວໜ່ວຍ ປະລິມານ ຕົ້ນທຶນ ຕໍ່ຫົວໜ່ວຍ ຕົ້ນທຶນທັງໝົດ ຂອງປັດໃຈຂາເຂົ້າ ໃນການຜະລິດ % ຂອງຕົ້ນທຶນທັງໝົດ ທີ່ຜູ້ນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ໃຊ້ຈ່າຍເອງ
ແຮງງານ Six herders (four on duty per day) for 400 cattle Month 6.0 77.0 462.0 100.0
ແຮງງານ One manager Month 1.0 115.0 115.0 100.0
ອຸປະກອນ Overalls, boots and hat, replaced annually Set 7.0 100.0 700.0 100.0
ວັດສະດຸກໍ່ສ້າງ Maintenance of clay and dung housing for herders Shelters 3.0 100.0 300.0 100.0
ອື່ນໆ Diesel for pumping water per month Litres 100.0 1.0 100.0 100.0
ອື່ນໆ Laminated grazing chart and map per year Documents 2.0 10.0 20.0 100.0
ຕົ້ນທຶນທັງໝົດ ທີ່ໃຊ້ໃນການບໍາລຸງຮັກສາ ເຕັກໂນໂລຢີ 1697.0
ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທັງໝົດ ສຳລັບການບົວລະບັດຮກສາເຕັກໂນໂລຢີ ເປັນສະກຸນເງີນໂດລາ 1697.0

4.7 ປັດໄຈ ທີ່ສໍາຄັນ ທີ່ສົ່ງຜົນກະທົບ ຕໍ່ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ

ໃຫ້ອະທິບາຍ ປັດໃຈ ທີ່ສົ່ງຜົນກະທົບ ຕໍ່ຕົ້ນທຶນ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ:

Appreciation by land users that investment in herders will pay back, especially from the second year onwards.

5. ສະພາບແວດລ້ອມທໍາມະຊາດ ແລະ ມະນຸດ

5.1 ອາກາດ

ປະລິມານນໍ້າຝົນປະຈໍາປີ
  • < 250 ມີລິແມັດ
  • 251-500 ມີລິແມັດ
  • 501-750 ມີລິແມັດ
  • 751-1,000 ມີລິແມັດ
  • 1,001-1,500 ມີລິແມັດ
  • 1,501-2,000 ມີລິແມັດ
  • 2,001-3,000 ມີລິແມັດ
  • 3,001-4,000 ມີລິແມັດ
  • > 4,000 ມີລິແມັດ
ຂໍ້ມູນສະເພາະ / ຄວາມເຫັນກ່ຽວກັບ ປະລິມານນໍ້າຝົນ:

Summer rainfall December-March.

ໃຫ້ລະບຸ ຊື່ສະຖານີ ອຸຕຸນິຍົມ ເພື່ອເປັນຂໍ້ມູນອ້າງອີງ:

Opuwo

ເຂດສະພາບອາກາດກະສິກໍາ
  • ແຫ້ງແລ້ງ

5.2 ພູມິປະເທດ

ຄ່າສະເລ່ຍ ຄວາມຄ້ອຍຊັນ:
  • ພື້ນທີ່ຮາບພຽງ (0-2%)
  • ອ່ອນ (3-5 %)
  • ປານກາງ (6-10 %)
  • ມ້ວນ (11-15 %)
  • ເນີນ(16-30%)
  • ໍຊັນ (31-60%)
  • ຊັນຫຼາຍ (>60%)
ຮູບແບບຂອງດິນ:
  • ພູພຽງ / ທົ່ງພຽງ
  • ສັນພູ
  • ເປີ້ນພູ
  • ເນີນພູ
  • ຕີນພູ
  • ຮ່ອມພູ
ເຂດລະດັບສູງ:
  • 0-100 ແມັດ a.s.l.
  • 101-500 ແມັດ a.s.l.
  • 501-1,000 ແມັດ a.s.l.
  • 1,001-1,500 ແມັດ a.s.l.
  • 1,501-2,000 ແມັດ a.s.l.
  • 2,001-2,500 ແມັດ a.s.l.
  • 2,501-3,000 ແມັດ a.s.l.
  • 3,001-4,000 ແມັດ a.s.l.
  • > 4,000 ແມັດ a.s.l.
ໃຫ້ລະບຸ ເຕັກໂນໂລຢີ ທີ່ໄດ້ຖືກນຳໃຊ້:
  • ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງ

5.3 ດິນ

ຄວາມເລິກ ຂອງດິນສະເລ່ຍ:
  • ຕື້ນຫຼາຍ (0-20 ຊັງຕີແມັດ)
  • ຕື້ນ (21-50 ຊຕມ)
  • ເລີກປານກາງ (51-80 ຊຕມ)
  • ເລິກ (81-120 ຊມ)
  • ເລິກຫຼາຍ (> 120 cm)
ເນື້ອດິນ (ໜ້າດິນ):
  • ຫຍາບ / ເບົາ (ດິນຊາຍ)
ເນື້ອດິນ (ເລິກຈາກໜ້າດິນ ລົງໄປຫຼາຍກວ່າ 20 ຊັງຕິແມັດ):
  • ປານກາງ (ດິນໜຽວ, ດິນໂຄນ)
ຊັ້ນອິນຊີວັດຖຸ ເທິງໜ້າດິນ:
  • ຕໍາ່ (<1 %)

5.4 ມີນໍ້າ ແລະ ຄຸນນະພາບ

ລະດັບ ນໍ້າໃຕ້ດິນ:

> 50 ແມັດ

ການມີນໍ້າ ເທິງໜ້າດິນ:

ປານກາງ

ຄຸນນະພາບນໍ້າ (ບໍ່ມີການບໍາບັດ):

ມີນໍ້າດື່ມ

ມີບັນຫາ ກ່ຽວກັບນໍ້າເຄັມບໍ່?

ບໍ່ແມ່ນ

ເກີດມີນໍ້າຖ້ວມ ໃນພື້ນທີ່ບໍ່?

ແມ່ນ

ເປັນປົກກະຕິ:

ຕອນ

5.5 ຊີວະນາໆພັນ

ຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ທາງສາຍພັນ:
  • ປານກາງ
ຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ທາງດ້ານ ທີ່ຢູ່ອາໃສ ຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ:
  • ປານກາງ

5.6 ຄຸນລັກສະນະ ຂອງຜູ້ນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ທີ່ໄດ້ນໍາໃຊ້ເຕັກໂນໂລຢີ

ຢູ່ປະຈຳ ຫຼື ເຄື່ອນຍ້າຍຕະຫຼອດ:
  • ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ
  • ແບບເຄີ່ງຂັງ-ເຄີ່ງປ່ອຍ
ລະບົບ ການຕະຫຼາດ ແລະ ຜົນຜະລິດ:
  • ປະສົມປົນເປ( ກຸ້ມຕົນເອງ/ເປັນສິນຄ້າ)
ລາຍຮັບ ທີ່ບໍ່ໄດ້ມາຈາກ ການຜະລິດ ກະສິກໍາ:
  • 10-50 % ຂອງລາຍຮັບທັງໝົດ
ລະດັບຄວາມຮັ່ງມີ:
  • ສະເລ່ຍ
ບຸກຄົນ ຫຼື ກຸ່ມ:
  • ກຸ່ມ / ຊຸມຊົນ
ລະດັບ ການຫັນເປັນກົນຈັກ:
  • ການໃຊ້ແຮງງານຄົນ
ເພດ:
  • ຜູ້ຍິງ
  • ຜູ້ຊາຍ
ອາຍຸ ຂອງຜູ້ນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ:
  • ໄວ​ກາງ​ຄົນ
ໃຫ້ລະບຸ ຄຸນລັກສະນະ ຂອງຜູ້ນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ:

In dry years all livestock may move to another cattle post. But they return to the sedentary site as their main grazing area. A significant number of land users take up employment in the nearest town.

5.7 ເນື້ອທີ່ສະເລ່ຍຂອງດິນ ທີ່ຜູ້ນຳໃຊ້ທີ່ດິນ ໃຊ້ເຮັດເຕັກໂນໂລຢີ

  • <0.5 ເຮັກຕາ
  • 0.5-1 ເຮັກຕາ
  • 1-2 ເຮັກຕາ
  • 2-5 ເຮັກຕາ
  • 5-15 ເຮັກຕາ
  • 15-50 ເຮັກຕາ
  • 50-100 ເຮັກຕາ
  • 100-500 ເຮັກຕາ
  • 500-1,000 ເຮັກຕາ
  • 1,000-10,000 ເຮັກຕາ
  • > 10,000 ເຮັກຕາ
ຖືໄດ້ວ່າ ເປັນຂະໜາດນ້ອຍ, ກາງ ຫຼື ໃຫຍ່ (ອີງຕາມເງື່ອນໄຂ ສະພາບຄວາມເປັນຈິງ ຂອງທ້ອງຖີ່ນ)? :
  • ຂະໜາດກາງ
ຄວາມຄິດເຫັນ:

Communal land is not owned or leased, but the community has rights to use it for agricultural purposes.

5.8 ເຈົ້າຂອງທີ່ດິນ, ສິດໃຊ້ທີ່ດິນ, ແລະ ສິດທິການນໍາໃຊ້ນໍ້າ

ເຈົ້າຂອງດິນ:
  • ລັດ
ສິດທິ ໃນການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ:
  • ຊຸມຊົນ (ທີ່ມີການຈັດຕັ້ງ)
ສິດທິ ໃນການນໍາໃຊ້ນໍ້າ:
  • ຊຸມຊົນ (ທີ່ມີການຈັດຕັ້ງ)
ຄວາມຄິດເຫັນ:

Land is communal and organised but no rights to enforce management are yet in place through formal structures.

5.9 ການເຂົ້າເຖິງການບໍລິການ ແລະ ພື້ນຖານໂຄງລ່າງ

ສຸຂະພາບ:
  • ທຸກຍາກ
  • ປານກາງ
  • ດີ
ການສຶກສາ:
  • ທຸກຍາກ
  • ປານກາງ
  • ດີ
ການຊ່ວຍເຫຼືອ ດ້ານວິຊາການ:
  • ທຸກຍາກ
  • ປານກາງ
  • ດີ
ການຈ້າງງານ (ຕົວຢ່າງ, ການເຮັດກິດຈະກໍາອື່ນ ທີ່ບໍ່ແມ່ນ ການຜະລິດກະສິກໍາ):
  • ທຸກຍາກ
  • ປານກາງ
  • ດີ
ຕະຫຼາດ:
  • ທຸກຍາກ
  • ປານກາງ
  • ດີ
ພະລັງງານ:
  • ທຸກຍາກ
  • ປານກາງ
  • ດີ
ຖະໜົນຫົນທາງ ແລະ ການຂົນສົ່ງ:
  • ທຸກຍາກ
  • ປານກາງ
  • ດີ
ການດື່ມນໍ້າ ແລະ ສຸຂາພິບານ:
  • ທຸກຍາກ
  • ປານກາງ
  • ດີ
ການ​ບໍ​ລິ​ການ​ ທາງ​ດ້ານ​ການ​ເງິນ:
  • ທຸກຍາກ
  • ປານກາງ
  • ດີ

6. ຜົນກະທົບ ແລະ ລາຍງານສະຫຼຸບ

6.1 ການສະແດງຜົນກະທົບ ພາຍໃນພື້ນທີ່ ທີ່ໄດ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ເຕັກໂນໂລຢີ

ຜົນກະທົບທາງເສດຖະກິດສັງຄົມ

ການຜະລິດ

ການຜະລິດອາຫານສັດ

ຫຼຸດລົງ
ເພີ່ມຂຶ້ນ

ຜົນຜະລິດຂອງສັດ

ຫຼຸດລົງ
ເພີ່ມຂຶ້ນ

ຄວາມສ່ຽງ ຕໍ່ຜົນຜະລິດ

ເພີ່ມຂຶ້ນ
ຫຼຸດລົງ

ການຈັດການຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນ

ອຸປະສັກ
ເຮັດໃຫ້ງ່າຍຂຶ້ນ
ຄວາມຄິດເຫັນ / ລະບຸແຈ້ງ:

Improved, not simplified

ມີນໍ້າ ແລະ ຄຸນນະພາບ

ມີນໍ້າ ໃຫ້ສັດລ້ຽງ

ຫຼຸດລົງ
ເພີ່ມຂຶ້ນ
ລາຍໄດ້ ແລະ ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ

ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ ປັດໄຈນໍາເຂົ້າ ໃນການຜະລິດກະສິກໍາ

ເພີ່ມຂຶ້ນ
ຫຼຸດລົງ

ລາຍຮັບ ຈາກການຜະລີດ

ຫຼຸດລົງ
ເພີ່ມຂຶ້ນ

ຄວາມແຕກຕ່າງ ທາງດ້ານເສດຖະກິດ

ເພີ່ມຂຶ້ນ
ຫຼຸດລົງ

ມີວຽກໜັກ

ເພີ່ມຂຶ້ນ
ຫຼຸດລົງ

ຜົນກະທົບດ້ານວັດທະນາທໍາສັງຄົມ

ການຄໍ້າປະກັນ ສະບຽງອາຫານ / ກຸ້ມຢູ່ກຸ້ມກິນ

ຫຼຸດຜ່ອນ
ປັບປຸງ

ສິດທິ ໃນການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ຫຼື ນໍ້າ

ຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ
ປັບປຸງ

ສະຖາບັນ ການຈັດຕັ້ງຊຸມຊົນ

ຈຸດອ່ອນ
ຈຸດແຂງ

ຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບ ການຄຸ້ມຄອງ ທີ່ດິນແບບຍືນຍົງ / ການເຊື່ອມໂຊມຂອງດິນ

ຫຼຸດຜ່ອນ
ປັບປຸງ

ການຫຼຸດຜ່ອນ ຂໍ້ຂັດແຍ່ງ

ຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ
ປັບປຸງ

ຜົນກະທົບຕໍ່ລະບົບນິເວດ

ວົງຈອນນໍ້າ / ນໍ້າ

ການໄຫຼ ຂອງນໍ້າໜ້າດິນ

ເພີ່ມຂຶ້ນ
ຫຼຸດລົງ

ການລະເຫີຍອາຍ

ເພີ່ມຂຶ້ນ
ຫຼຸດລົງ
ດິນ

ຄວາມຊຸ່ມຂອງດິນ

ຫຼຸດລົງ
ເພີ່ມຂຶ້ນ

ການປົກຄຸມຂອງດິນ

ຫຼຸດຜ່ອນ
ປັບປຸງ

ການສູນເສຍດິນ

ເພີ່ມຂຶ້ນ
ຫຼຸດລົງ

ດິນເປັນຜົງ / ການຈັບໂຕຂອງດິນ ທີ່ມີຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍ ທີ່ມີການຈັບໂຕກັນເປັນກ້ອນ

ເພີ່ມຂຶ້ນ
ຫຼຸດຜ່ອນ

ວົງຈອນ ຂອງສານອາຫານໃນດິນ

ຫຼຸດລົງ
ເພີ່ມຂຶ້ນ
ຊີວະນານາພັນ: ສັດ, ພືດ

ການປົກຫຸ້ມຂອງພືດ

ຫຼຸດລົງ
ເພີ່ມຂຶ້ນ

ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງພືດ

ຫຼຸດລົງ
ເພີ່ມຂຶ້ນ

ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງສັດ

ຫຼຸດລົງ
ເພີ່ມຂຶ້ນ
ການຫຼຸດຜ່ອນ ຄວາມສ່ຽງ ຈາກໄພພິບັດ ແລະ ອາກາດປ່ຽນແປງ

ຜົນກະທົບ ຂອງໄພແຫ້ງແລ້ງ

ເພີ່ມຂຶ້ນ
ຫຼຸດລົງ

ຄວາມສ່ຽງ ຈາກໄຟໄໝ້

ເພີ່ມຂຶ້ນ
ຫຼຸດລົງ

ການປ່ຽນແປງ ອາກາດ ໃນວົງແຄບ

ຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ
ປັບປຸງ

6.2 ຜົນກະທົບທາງອ້ອມ ຈາກການນໍາໃຊ້ເຕັກໂນໂລຢີ

Community's cattle no longer graze on land of neighbouring communities.

improved

6.3 ການປ້ອງກັນ ແລະ ຄວາມບອບບາງ ຂອງເຕັກໂນໂລຢິ ໃນການປ່ຽນແປງສະພາບດິນຟ້າອາກາດ ແລະ ກ່ຽວຂ້ອງກັບອາກາດທີ່ມີການປ່ຽນແປງທີ່ຮຸນແຮງ / ໄພພິບັດທາງທໍາມະຊາດ (ຮັບຮູ້ໄດ້ໂດຍຜູ້ນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ)

ການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ ເທື່ອລະກ້າວ

ການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ ເທື່ອລະກ້າວ
ລະດູການ ເພີ່ມຂື້ນ ຫຼື ຫຼຸດລົງ ການນໍາໃຊ້ ເຕັກໂນໂລຢີ ສາມາດ ຮັບມື ໄດ້ຄືແນວໃດ?
ອຸນຫະພູມປະຈໍາປີ ເພີ່ມຂື້ນ ປານກາງ
ປະລິມານນໍ້າຝົນປະຈໍາປີ ຫຼຸດລົງ ປານກາງ

ອາກາດ ທີ່ກ່ຽວພັນກັບຄວາມຮຸນແຮງ (ໄພພິບັດທາງທໍາມະຊາດ)

ໄພພິບັດທາງອຸຕຸນິຍົມ
ການນໍາໃຊ້ ເຕັກໂນໂລຢີ ສາມາດ ຮັບມື ໄດ້ຄືແນວໃດ?
ພາຍຸເມກທ້ອງຖິ່ນ ດີ
ໄພພິບັດທາງພູມອາກາດ
ການນໍາໃຊ້ ເຕັກໂນໂລຢີ ສາມາດ ຮັບມື ໄດ້ຄືແນວໃດ?
ແຫ້ງແລ້ງ ປານກາງ
ໄຟໄໝ້ດິນ ດີ

6.4 ການວິເຄາະຕົ້ນທຶນ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດ

ຈະເຮັດປະໂຫຍດເພື່ອປຽບທຽບກັບຄ່າໃຊ້ຈ່າຍກັບສິ່ງກໍ່ສ້າງ (ຈາກທັດສະນະຂອງຜູ້ນຳໃຊ້ທີ່ດິນ) ໄດ້ແນວໃດ?
ຜົນຕອບແທນ ໃນໄລຍະສັ້ນ:

ຜົນກະທົບທາງບວກ

ຜົນຕອບແທນ ໃນໄລຍະຍາວ:

ຜົນກະທົບທາງບວກຫຼາຍ

ຈະໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດເມື່ອປຽບທຽບກັບ / ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການບຳລຸງຮັກສາທີເ່ກີດຂື້ນອິກ (ຈາກທັດສະນະຄະຕິຂອງຜູ້ນຳໃຊ້ທີ່ດິນ) ໄດ້ແນວໃດ?
ຜົນຕອບແທນ ໃນໄລຍະສັ້ນ:

ຜົນກະທົບທາງບວກຫຼາຍ

ຜົນຕອບແທນ ໃນໄລຍະຍາວ:

ຜົນກະທົບທາງບວກຫຼາຍ

ຄວາມຄິດເຫັນ:

The ability to bring back perennial grasses into the system allows higher stocking rates, less drought risk and better quality animals, therefore higher income over time and consequently a better cost-benefit analysis.

6.5 ການປັບຕົວຮັບເອົາເຕັກໂນໂລຢີ

  • 1-10%
ຖ້າຫາກວ່າມີ, ປະລິມານ (ຈໍານວນຂອງຄົວເຮືອນ / ເນື້ອທີ່ການຄຸ້ມຄອງ):

20,000 ha

ທັງໝົດນັ້ນ ແມ່ນໃຜ ໄດ້ປັບຕົວເຂົ້າ ໃນການນໍາໃຊ້ ເຕັກໂນໂລຢີ, ມີຈັກຄົນ ທີ່ສາມາດເຮັດເອງໄດ້, ຕົວຢ່າງ, ປາດສະຈາກ ການຊ່ວຍເຫຼືອ ທາງດ້ານອຸປະກອນ / ການຈ່າຍເປັນເງິນ?
  • 0-10%
ຄວາມຄິດເຫັນ:

This is a key issue undergoing lobbying of government and the communal farmers union to establish through a consultative process legislation that enables grazing plans to be enforced from within and from outside. This is lacking at the moment.

6.6 ການປັບຕົວ

ໄດ້ມີການດັດປັບ ເຕັກໂນໂລຢີ ເພື່ອໃຫ້ແທດເໝາະກັບເງື່ອນໄຂ ການປ່ຽນແປງບໍ?

ແມ່ນ

ອື່ນໆ (ລະບຸແຈ້ງ):

Adaptive management

ລະບຸການຮັບຮອງເອົາ ເຕັກໂນໂລຢີ (ການອອກແບບ, ອຸປະກອນການ / ຊະນິດພັນ ແລະ ອື່ນໆ):

Addition of erosion control and overnight kraaling to assist with gully control. Refining re-planning in response to monitored results that deviate from aims.

6.7 ຈຸດແຂງ / ຂໍ້ດີ / ໂອກາດ ໃນການນໍາໃຊ້ ເຕັກໂນໂລຢີ

ຈຸດແຂງ / ຂໍ້ດີ / ໂອກາດໃນການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ
It is cost-effective; genuine improvement is seen in grass production, while livestock losses to predators are significantly reduced.
For absentee owners they can leave a manager and herders in place to get on with the work and this can be easily evaluated after time since animals wondering around leave evidence.
Livestock are better cared for than they used to be, and a sense of community has been restored.
ຈຸດແຂງ / ຈຸດດີ / ໂອກາດ ຈາກທັດສະນະຂອງຜູ້ປ້ອນຂໍ້ມູນ ຫຼື ບຸກຄົນສຳຄັນ
This is a viable and upscaleable technology for both communal and commercial farmland in Namibia and beyond.
It addresses the root cause of livestock related degradation and on a larger scale could have a significant impact on mitigating climate change if all the degraded rangelands of the dry climates of the world were restored by using the principles embodied in this approach – one which has been adopted in the National Rangeland Management Policy and Strategy. Moreover it can improve the quality of lives of millions of people who live in areas where livestock is the only viable land use.
This is a true “triple bottom line” technology that improves the resource base whilst increasing profits and enables improved quality of life for residents.

6.8 ຈຸດອ່ອນ / ຂໍ້ເສຍ / ຄວາມສ່ຽງ ໃນການນໍາໃຊ້ ເຕັກໂນໂລຢີ ແລະ ວິທີການແກ້ໄຂບັນຫາ

ຈຸດອ່ອນ / ຂໍ້ເສຍ / ຄວາມສ່ຽງໃນມຸມມອງຂອງຜູ້ນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ມີວິທີການແກ້ໄຂຄືແນວໃດ?
Herders are difficult to find, train and keep. National level vocational training of herders is required.
Water infrastructure tends to result in overtrampling of the same routes. The Directorate of Rural Water Supply should change its water specifications to include the provision of water for livestock – which can be cheap and effective.
Grass poaching takes place by neighbours and the majority will of people in an area is sometimes overrun by a small minority. Farmers Unions must address these issues and get enforceable mechanisms in place for improved rangeland management.
ຈຸດອ່ອນ/ຂໍ້ບົກຜ່ອງ/ຄວາມສ່ຽງ ຈາກທັດສະນະຂອງຜູ້ປ້ອນຂໍ້ມູນ ຫຼື ບຸກຄົນສຳຄັນ ມີວິທີການແກ້ໄຂຄືແນວໃດ?
There is insufficient national buy-in from line ministries in terms of implementation to address many of the issues that have been raised. Line ministries should support implementation to address these problems. Joint implementation, joint review and adaptation by government, unions, livestock owners and support providers will assist in solving many issues for resource-base improvement.

7. ເອກະສານອ້າງອີງ ແລະ ການເຊື່ອມຕໍ່

7.1 ວິທີການ / ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ

  • ສໍາພາດ ຊ່ຽວຊານ ການຄຸ້ມຄອງ ດິນແບບຍືນຍົງ
ເມື່ອໃດທີ່ໄດ້ສັງລວມຂໍ້ມູນ (ຢູ່ພາກສະໜາມ)?

20/06/2017

7.2 ເອກກະສານອ້າງອີງທີ່ເປັນບົດລາຍງານ

ຫົວຂໍ້, ຜູ້ຂຽນ, ປີ, ISBN:

Holistic mangement, Savory, A. & Butterfield, J., 1991

ມີຢູ່ໃສ?ມູນຄ່າເທົ່າໃດ?

Island Press

7.3 ເຊື່ອມຕໍ່ກັບຂໍ້ມູນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໂດຍກົງ

ຫົວຂໍ້ / ພັນລະນາ:

Volkmann, W. (2011). Community based rangeland and livestock management. Windhoek: GOPA-CBRLM.

URL:

https://rmportal.net/groups/cbrlm/cbrlm-for-review/namibia-community-based-rangeland-livestock-management-cbrlm-2nd-edition/view

ຂໍ້ມູນການເຊື່ອມຕໍ່ ແລະ ເນື້ອໃນ

ຂະຫຍາຍທັງໝົດ ຍຸບທັງໝົດ

ເນື້ອໃນ