វិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ

A multiple-use water system [ប្រទេសនេប៉ាល់]

  • ការបង្កើត៖
  • បច្ចុប្បន្នភាព
  • អ្នកចងក្រង៖
  • អ្នកកែសម្រួល៖
  • អ្នកត្រួតពិនិត្យ

Bahu uddhasaya Pani prayog pranali (Main contributor: Parmananda Jha, IDE/Nepal)

approaches_2532 - ប្រទេសនេប៉ាល់

ពិនិត្យមើលគ្រប់ផ្នែក

ពង្រីកមើលទាំងអស់
ភាពពេញលេញ៖ 86%

1. ព័ត៌មានទូទៅ

1.2 ព័ត៌មានលម្អិតពីបុគ្គលសំខាន់ៗ និងស្ថាប័នដែលចូលរួមក្នុងការវាយតម្លៃ និងចងក្រងឯកសារនៃវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ

បុគ្គលសំខាន់ម្នាក់ (ច្រើននាក់)

អ្នកជំនាញឯកទេស SLM:
អ្នកជំនាញឯកទេស SLM:

Jha Parmananda

98487 28274 / 97495 12791 (M)

pjha@idenepal@org / jhap-2003@yahoo.com

Food Security Project, Regional Office, Banke Bagiya, Shantinagar,Nepalgunj

ប្រទេសនេប៉ាល់

ឈ្មោះអង្គភាពមួយ (ច្រើន) ដែលបានចងក្រងឯកសារ/ វាយតម្លៃលើវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ (បើទាក់ទង)
iDE Nepal (iDE Nepal) - ប្រទេសនេប៉ាល់
ឈ្មោះអង្គភាពមួយ (ច្រើន) ដែលបានចងក្រងឯកសារ/ វាយតម្លៃលើវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ (បើទាក់ទង)
ICIMOD International Centre for Integrated Mountain Development (ICIMOD) - ប្រទេសនេប៉ាល់

1.3 លក្ខខណ្ឌទាក់ទងទៅនឹងការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យដែលបានចងក្រងតាមរយៈវ៉ូខេត

តើពេលណាដែលទិន្នន័យបានចងក្រង (នៅទីវាល)?

01/03/2013

អ្នកចងក្រង និង(បុគ្គលសំខាន់ៗ)យល់ព្រមទទួលយកនូវលក្ខខណ្ឌនានាទាក់ទងទៅនឹងការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យដែលបានចងក្រងតាមរយៈ​ វ៉ូខេត:

បាទ/ចា៎

2. ការពណ៌នាអំពីវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ SLM

2.1 ពណ៌នាសង្ខេបខ្លីពីវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ

A multiple-use water system gives a community access to water for domestic use and water for crop irrigation.

2.2 ពណ៌នាលម្អិតពិវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ

ពណ៌នាលម្អិតពិវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ:

Aims / objectives: A multiple-use water system (MUS) is a combined water facility that has proven useful as a means of providing drinking water and water for irrigation for smallholder farmers in the hilly areas of Nepal. Water is collected by gravity from a highland source into a holding tank and is shared by means of distribution lines, domestic tap stands, and irrigation off-take lines. It can also support application of micro-irrigation technologies (MIT) such as drip and micro sprinkler irrigation systems.

Methods: MUS is a community-managed system that caters mainly to smallholder landowners and marginal households in rural hilly areas. When properly implemented, it can help to alleviate poverty and increase food security for poor and marginalized groups. The first priority is to provide drinking water and water for domestic use to the community; any excess water is used for agriculture and irrigation.

Stages of implementation: The following points should be taken into consideration before a community establishes a MUS:
• The source of water should be clear of water-rights issues
• The water should be plentiful and of good quality
• There needs to be a sufficient drop in gradient between the source and the tank if the water is to be collected by gravity. If the drop is not sufficient, users should be prepared to consider lifting the water.
• The distance between the source and the village should be less than 3 km.
• The community should be ready to contribute unskilled labour as part of their contribution to the project.
• The community should be ready to put aside some funds for operational and maintenance costs; these funds can, in part, also be collected in the form of monthly users' fees.
• At least 70% of the water users should be ready to adopt micro-irrigation technologies (MIT) such as drip and sprinkler irrigation.

2.3 រូបភាពនៃវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ

2.5 ប្រទេស/តំបន់/ទីតាំងកន្លែង ដែលវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយត្រូវបានអនុវត្តន៍

ប្រទេស:

ប្រទេសនេប៉ាល់

បញ្ជាក់បន្ថែមពីលក្ខណៈនៃទីតាំង:

Kaski, Lamjunj, Tanahun, Dhading, Sangjya, Gulmi, Arghakhanchi, Palpa, Udayapur, Pyuthan, Rolpa, Ruk

2.7 ប្រភេទនៃវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ

  • ផ្អែកលើគម្រោង/កម្មវិធី

2.8 គោលបំណង/ទិសដៅសំខាន់នៃវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ

The Approach focused mainly on other activities than SLM (Collect water from a small-scale source and distribute it both for domestic use and for the production of vegetables and high value crops)

• To provide a regular supply of water for domestic and agricultural use
• To supply water for micro-irrigation technologies such as drip and sprinkler irrigation systems
• To improve health and sanitation
• To help smallholder landowners improve their incomes and livelihoods as well as to adapt to climate change by having access to a regular supply of water so that they can grow crops regardless of changes
• To conserve water by using it more wisely

The SLM Approach addressed the following problems: The community needs to prioritize how it will partition the water for domestic use and for irrigation.

2.9 លក្ខខណ្ឌអនុញ្ញាត ឬរារាំងការអនុវត្តន៍បច្ចេកទេសដែលស្ថិតនៅក្រោមវិធីសាស្រ្តផ្សព្វផ្សាយ

សង្គម/វប្បធម៌/ និងតម្លៃនៃសាសនា
  • រារាំង

Management and operation of system

Treatment through the SLM Approach: Strong social mobilization is needed

ក្របខណ្ឌច្បាប់ (សិទ្ធិកាន់កាប់ដីធ្លី កម្មសិទ្ធីប្រើប្រាស់ដីនិងទឹក)
  • អំណោយផល

The existing land ownership, land use rights / water rights helped a little the approach implementation: Since this approach uses small spring sources of water, there is usually only a minimum risk of conflict for water use. When the water source is registered with the local authorities, it helps to reduce potential conflicts over water rights between communities.

ចំណេះដឹងស្តីពី SLM និងការទទួលបានការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេស
  • រារាំង

Water supply insufficient to meet the demand

Treatment through the SLM Approach: Increase the capacity of the storage tank

ផ្សេងៗ
  • រារាំង

The community often cannot agree whether to scale up the domestic or the irrigation water supply.

Treatment through the SLM Approach: Concerned stakeholders need to confer and agree

3. ការចូលរួម និងតួនាទីរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធ

3.1 អ្នកពាក់ព័ន្ធដែលបានចូលរួមក្នុងវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ និងតួនាទីរបស់ពួកគេ

  • អ្នកប្រើប្រាស់ដីក្នុងតំបន់/សហគមន៍

This included women, men, dalits, janjati, brahmin, chhetri

  • អ្នកឯកទេសគ្រប់គ្រងដីប្រកបដោយចីរភាព/ទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេសកសិកម្ម
  • គ្រូបង្រៀន/សិស្សក្មេងៗ/សិស្ស-និស្សិត
  • អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល

IDE Nepal

  • រដ្ឋាភិបាលថ្នាក់ជាតិ (អ្នករៀបចំផែនការ អ្នកសម្រេចចិត្ត)
3.2 ការចូលរួមរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ដីក្នុងតំបន់/ សហគមន៍ក្នុងតំបន់ក្នុងដំណាក់កាលផ្សេងគ្នានៃវិធីសាស្រ្តផ្សព្វផ្សាយ
ការចូលរួមរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ដីក្នុងតំបន់/សហគមន៍ក្នុងតំបន់ សូមបញ្ជាក់នរណាត្រូវបានចូលរួម ព្រមទាំងពណ៌នាសកម្មភាពទាំងនោះ
ការចាប់ផ្តើម/ការលើកទឹកចិត្ត អន្តរកម្ម The community comes to a consensus on their water needs. They identify a source that it is within the 3 km limit and investigate the water use rights.
ការរៀបចំផែនការ គំនិតផ្តួចផ្តើមដោយខ្ឡួនឯង Technical aspects are dealt with; these include assessing the source to verify whether it has an adequate supply of water, assessing different schemes (for intake, take off, tap stands, and the like), preparing a design and estimating the cost, and discussing funding.
ការអនុវត្តន៍ គំនិតផ្តួចផ្តើមដោយខ្ឡួនឯង A users' committee is formed and the community provides unskilled labour. Technical assistance is provided by INGOs/NGOs.
ការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃ គំនិតផ្តួចផ្តើមដោយខ្ឡួនឯង The work is monitored by the users' committee but monitoring and evaluation of technical aspects are provided by INGOs/NGOs at different times during the project.
Research គ្មាន

3.3 គំនូសបំព្រួញ (ប្រសិនបើមាន)

ការពណ៌នា:

Organogram
(Adapted from
(Mikhail and Yoder 2008)

3.4 ការសម្រេចចិត្តលើការជ្រើសរើសបច្ចេកទេស SLM

សូមបញ្ជាក់តើអ្នកណាជាអ្នកបានសម្រេចចិត្តក្នុងការជ្រើសរើសបច្ចេកទេសដើម្បីយកមកអនុវត្តន៍:
  • អ្នកប្រើប្រាស់ដីដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់ (គំនិតផ្តួចផ្តើមដោយខ្លួនឯង)
ចូរពន្យល់:

The community discusses and makes a decision on the type of water supply system they would like and specifies how they would like to apportion water for domestic and agricultural use. They submit a proposal to the concerned authorities.

Decisions on the method of implementing the SLM Technology were made by mainly by land users supported by SLM specialists. Technical support is provided by IDE Nepal in collaboration with different national and international non-governmental organizations, government organizations, and local bodies.

4. ជំនួយបច្ចេកទេស ការកសាងសមត្ថភាព និងការគ្រប់គ្រងចំណេះដឹង

4.1 ការកសាងសមត្ថភាព/ បណ្តុះបណ្តាល

តើវគ្គបណ្តុះបណ្តាលបានផ្តល់ឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ដី/អ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀតដែរឬទេ?

បាទ/ចា៎

សូមបញ្ជាក់តើអ្នកណាត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាល:
  • បុគ្គលិកចុះទីវាល/អ្នកផ្តល់ប្រឹក្សាយោបល់
  • Community
ទម្រង់នៃការបណ្តុះបណ្តាល:
  • ពីកសិករទីកសិករ
ប្រធានបទបណ្តុះបណ្តាល:

The approach provided training to the community through the users' committee, field staff, and an agricultural advisor. The local skilled body is trained during site visits. For the most part, information is transferred from farmer to farmer. Much of the training is hands-on.

4.2 សេវាផ្តល់ប្រឹក្សាយោបល់

តើអ្នកប្រើប្រាស់ដីបានទទួលនូវសេវាផ្តល់ប្រឹក្សាដែរ ឬទេ?

បាទ/ចា៎

សូមបញ្ជាក់ប្រសិនបើសេវាកម្មប្រឹក្សាយោបល់ត្រូវបានផ្តល់ឱ្យ:
  • នៅមជ្ឈមណ្ឌលជាអចិន្ត្រៃ
ពណ៌នា/ពន្យល់:

An advisory service is provided for the land/water users, but what is given is usually insufficient to help farmers learn new techniques such as micro-irrigation.

4.3 ការពង្រឹងសមត្ថភាពស្ថាប័ន (ការអភិរឌ្ឍន៍អង្គភាព)

តើស្ថាប័នទាំងអស់ត្រូវបានបង្កើតឡើង ឬពង្រឹងសមត្ថភាពតាមរយៈវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយដែរ ឬទេ?
  • បាទ/ច៎ា ជាមធ្យម
សូមបញ្ជាក់ថាតើស្ថាប័នត្រូវបានពង្រឹង ឬបង្កើតឡើងនៅត្រឹមកម្រិតណា(ច្រើន)?
  • ថ្នាក់មូលដ្ឋាន
សូមបញ្ជាក់ប្រភេទនៃការគាំទ្រ:
  • ការកសាងសមត្ថភាព/ បណ្តុះបណ្តាល
សូមផ្តល់ព័ត៌មានបន្ថែមទៀតឱ្យបានលម្អិត:

village development committees, local governance and community development programmes (LCGDP), community forest user groups, youth clubs, and women's groups. Village development committees can invest in MUS and micro-irrigation technologies as specified in their guidelines.

4.4 ការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃ

តើការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃគឺជាផ្នែកមួយនៃវិធីសាស្ត្រដែរឬទេ?

បាទ/ចា៎

មតិយោបល់:

bio-physical aspects were regular monitored by project staff, land users through measurements; indicators: Project staff and land users routinely monitor the water source and other biophysical aspects to ensure that the approach remains sustainable.

technical aspects were regular monitored by land users through observations; indicators: Commercial vegetable or high value crop production, micro irrigation, drinking water and sanitation

socio-cultural aspects were ad hoc monitored through observations; indicators: MUS schemes help to improve sanitation and thereby reduce the incidence of waterborne diseases. They also help to improve livelihoods by making more fresh vegetables available both for immediate consumption and for sale.

economic / production aspects were monitored through observations; indicators: MUS schemes help to reduce drudgery; the labour saved can be used in the production of vegetables and other high value crops.

no. of land users involved aspects were monitored through measurements; indicators: From 10 to 80; on average 28 land users are involved in one MUS scheme

management of Approach aspects were monitored through observations; indicators: Participatory approach with collaboration by government organizations, INGOs/NGOs and others to provide routine inspections and technical support

There were no changes in the Approach as a result of monitoring and evaluation: The approach, as it is now put into practice, is a result of incorporating technological improvements that were originally identified through years of monitoring and evaluation.

There were no changes in the Technology as a result of monitoring and evaluation

4.5 ការស្រាវជ្រាវ

តើការស្រាវជ្រាវ គឺជាផ្នែកមួយនៃវិធីសាស្រ្តដែរឬទេ?

បាទ/ចា៎

បញ្ជាក់ប្រធានបទ:
  • បច្ចេកវិទ្យា
សូមផ្តល់ព័ត៌មានបន្ថែមទៀតឱ្យបានលម្អិត និងចង្អុលបង្ហាញនរណាដែលបានធ្វើការស្រាវជ្រាវ:

IDE has researched and implemented this type of MUS concept, system design, and methodology in Nepal since 2003; now other agencies also provide similar systems.

Research was carried out both on station and on-farm

5. ថវិកា និងសម្ភារៈឧបត្ថម្ភពីខាងក្រៅ

5.1 ថវិកាប្រចាំឆ្នាំសម្រាប់ផ្សព្វផ្សាយ SLM

ប្រសិនបើចំនួនពិតប្រាកដនៃថវិកាប្រចាំឆ្នាំមិនត្រូវបានដឹងច្បាស់ សូមប្រាប់ពីចន្លោះនៃថវិកានោះ:
  • 10,000-100,000
មតិយោបល់ (ឧ. ប្រភពសំខាន់នៃមូលនិធិ/ម្ចាស់ជំនួយចំបង):

Approach costs were met by the following donors: international non-government: 30.0%; local government (district, county, municipality, village etc): 26.0%; local community / land user(s): 44.0%

5.2 ការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ / សម្ភារៈដែលបានផ្តល់ទៅឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ដី

តើអ្នកប្រើប្រាស់ដីបានទទួលការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថ/សម្ភារៈសម្រាប់ការអនុវត្តន៍បច្ចេកទេសដែរឬទេ:

បាទ/ចា៎

ប្រសិនបាទ/ច៎ា សូមបញ្ជាក់ប្រភេទ(ច្រើន)នៃការគាំទ្រ លក្ខខណ្ឌ និងអ្នកផ្តល់ឱ្យ(ច្រើន):

All MUS systems in Nepal are built by communities or community groups in collaboration with the government and NGOs. The fact that MUS systems provide multiple benefits is seen as a plus point for institutions looking to invest in community projects.

5.3 សូមបញ្ជាក់ពីធាតុចូលត្រូវបានផ្តល់បដិភាគ (រួមទាំងកម្លាំងពលកម្ម)

ប្រសិនបើកម្លាំងពលកម្មធ្វើដោយអ្នកប្រើប្រាស់ដី តើវាជាធាតុចូលដ៏សំខាន់មួយដែរ ឬទេ:
  • បង់ជាសាច់ប្រាក់
មតិយោបល់:

Unskilled labour is provided by the community; skilled labour is provided by the implementing organization. The implementing organization pays for both the skilled and unskilled labour.

Materials that are available locally are contributed by the community. Materials that are not available locally are paid for out of project funds. Equipment, tools, and specialist materials are purchased through collaborative partners. Training programmes aimed at capacity building and upgrading skills are subsidized.

5.4 ឥណទាន

តើឥណទានដែលបានផ្តល់នៅក្រោមវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយសម្រាប់សកម្មភាព SLM នេះយ៉ាងដូចម្តេច?

ទេ

6. ការវិភាគរកផលប៉ះពាល់ និងសេចក្តីសន្និដ្ឋាន

6.1 ផលប៉ះពាល់នៃវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ

តើវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយជួយអ្នកប្រើប្រាស់ដីដើម្បីអនុវត្តន៍ និងថែទាំបច្ចេកទេស SLM?
  • ទេ
  • បាទ/ច៎ា បន្តិចបន្តួច
  • បាទ/ច៎ា ជាមធ្យម
  • បាទ/ច៎ា បានខ្លាំង

The approach supports sustainable land management because micro- irrigation technologies promote optimal use of water and help to retain nutrients in the soil. Similarly, the production of high value crops and vegetables further increases the fertility of the soil.

តើវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយនេះផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់សង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ចដែលក្រុមមិនទទួលបានផលប្រយោជន៍?
  • ទេ
  • បាទ/ច៎ា បន្តិចបន្តួច
  • បាទ/ច៎ា ជាមធ្យម
  • បាទ/ច៎ា បានខ្លាំង

The wellbeing of marginalized and socio-economically disadvantaged groups improves significantly.

Did other land users / projects adopt the Approach?
  • ទេ
  • បាទ/ច៎ា បន្តិចបន្តួច
  • បាទ/ច៎ា ជាមធ្យម
  • បាទ/ច៎ា បានខ្លាំង

Since the reduction in drudgery and the improvements in livelihoods are so great, many communities would like to implement this approach. INGOs/NGOs can help with the financial and technical aspects of implementation.

Did the Approach lead to improved livelihoods / human well-being?
  • ទេ
  • បាទ/ច៎ា បន្តិចបន្តួច
  • បាទ/ច៎ា ជាមធ្យម
  • បាទ/ច៎ា បានខ្លាំង

This approach helps to reduce drudgery and to improve sanitation; overall, it improves livelihoods and contributes to human wellbeing. It also increases the production of crops, and helps to conserve the soil and improve its fertility.

Did the Approach help to alleviate poverty?
  • ទេ
  • បាទ/ច៎ា បន្តិចបន្តួច
  • បាទ/ច៎ា ជាមធ្យម
  • បាទ/ច៎ា បានខ្លាំង

Through increased income from the production of vegetables and high value crops

6.2 ការលើកទឹកចិត្តចម្បងៗរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ដីសម្រាប់ការអនុវត្តបច្ចេកទេស SLM

  • បង្កើនផលិតកម្ម
  • បង្កើនប្រាក់ចំណេញ (សមត្ថភាព) បង្កើនអត្រាចំណេញ
  • well-being and livelihoods improvement

6.3 សកម្មភាពផ្សព្វផ្សាយដែលប្រកបដោយចីរភាព

តើអ្នកប្រើប្រាស់ដីអាចធ្វើឱ្យមានចីរភាពនូវអ្វីដែលត្រូវបានអនុវត្តន៍តាមរយៈវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយដែរឬទេ(ដោយពុំមានការគាំទ្រពីអ្នកខាងក្រៅ)?
  • បាទ/ចា៎
ប្រសិនបាទ/ច៎ា សូមរៀបរាប់ថាធ្វើយ៉ាងម៉េច:

Since the approach was requested by the community as a whole, they all have a vested interest in seeing that it remains sustainable. When technical support is needed, it can be obtained from the concerned agencies.

6.4 ភាពខ្លាំង/ គុណសម្បត្តិនៃវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ

ភាពខ្លាំង/ គុណសម្បត្តិ/ ឱកាស​ ទស្សនៈរបស់បុគ្គលសំខាន់ៗ
A reliable water supply for both the domestic and irrigation needs of hill farmers (How to sustain/ enhance this strength: The continued involvement of the community, the government, and assisting INGOs/NGOs.)
The MUS is a simple gravity system that does not require either sophisticated equipment or training. (How to sustain/ enhance this strength: Continue to investigate how it can be simplified even further)
A MUS system has a minimum lifespan of ten years and is easy to install even in remote areas. (How to sustain/ enhance this strength: Continue to investigate how it can be improved even further)
MUS is well suited to the dual purpose use of water for both domestic and agricultural use. (How to sustain/ enhance this strength: Continue research and development to see how it can be improved even further.)

6.5 ភាពខ្សោយ/ គុណវិបត្តិនៃវិធីសាស្ត្រ និងរកដំណោះស្រាយ

ភាពខ្សោយ/ គុណវិបត្តិ/ ហានិភ័យក្នុងទស្សនៈរបស់បុគ្គលសំខាន់ៗ តើបច្ចេកទេសទាំងនោះបានដោះស្រាយបញ្ហាដូចម្តេច?
Installation costs can be a challenge for very poor communities. It can only irrigate small areas (0.1-0.15ha). Installation costs can usually be recovered within 1 year when the irrigation water is used to produce high value crops.
The intake and reservoirs need to be inspected regularly. Either devise a means to ensure that inspections are conducted regularly or find a system that requires fewer inspections
Reservoir tanks and intake pipes can deteriorate over time and pipes and joints can start to leak. Local skilled labour can be employed to carry out needed repairs. Pipes and fittings should be checked regularly. Routine inspection and maintenance are essential.
Costs can be high when imported materials are needed for repair and maintenance. At the outset, some money needs to be set aside for operation and maintenance costs; additional funds should be collected by charging monthly users' fees.

7. ឯកសារយោង និងវេបសាយ

7.1 វិធីសាស្ត្រ/ ប្រភពនៃព័ត៌មាន

  • តាមការចុះទីវាល​ ការស្រាវជ្រាវនៅទីវាល
  • ការសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកប្រើប្រាស់ដី

7.2 ឯកសារយោងដែលបានចេញផ្សាយ

ចំណងជើង អ្នកនិពន្ធ ឆ្នាំ ISBN:

Multiple use water service implementation in Nepal and India: Experience and lessons for scale-up, Mikhail, M; Yoder, R (2008)

មានប្រភពមកពីណា? ថ្លៃដើមប៉ុន្មាន?

http://www.ideorg.org/OurStory/IDE_multi_use_water_svcs_in_nepal_india_8mb.pdf

ម៉ូឌុល