Энэ мэдээлэл нь хуучирсан, идэвхигүй хувилбар. Одоогийн хувилбар руу шилжих.
Технологиуд
Идэвхигүй

Under ground water abstraction for livestock production [Уганда]

IET

technologies_2304 - Уганда

Бүрэн байдал: 90%

1. Ерөнхий мэдээлэл

1.2 Технологийг үнэлэх, баримтжуулах ажилд хамаарах мэдээлэл өгсөн хүмүүс, байгууллагуудын холбоо барих мэдээлэл

Мэдээлэл өгсөн хүн (с)

ГТМ мэргэжилтэн :

Obita Churchill

Ayom village savings group

Ayom village, Ywaya parish, PADIBE west sub-county, Lamwo District

Технологи баримтжуулах/үнэлэх ажилд дэмжлэг үзүүлсэн төслийн нэр (шаардлагатай бол)
Scaling-up SLM practices by smallholder farmers (IFAD)
Технологи баримтжуулах/үнэлэх ажилд дэмжлэг үзүүлсэн байгууллага(ууд)-ын нэр (шаардлагатай бол)
Centre Ecologique Albert Schweitzer (CEAS) - Швейцар

1.3 WOCAT-аар баримтжуулсан өгөгдлийг ашиглахтай холбоотой нөхцөл

Мэдээллийг хэзээ (газар дээр нь) цуглуулсан бэ?

12/05/2017

Эмхэтгэгч болон гол мэдээлэгч хүн(хүмүүс) WOCAT аргачлалаар баримтжуулсан мэдээллийг ашиглахтай холбоотой нөхцлийг хүлээн зөвшөөрсөн.

Тийм

1.4 Технологи тогтвортой гэдгийг баталгаажуулах

Энэ технологи азрын доройтлыг бууруулахад нөлөө үзүүлэхгүй тул газрын тогтвортой менежментийн технологи болж чадахгүй юу?

Үгүй

2. ГТМ Технологийн тодорхойлолт

2.1 Технологийн товч тодорхойлолт

Технологийн тодорхойлолт:

Waterhole is excavated for abstracting underground water for watering livestock as well as irrigating crops during the dry season.

2.2 Технологийн дэлгэрэнгүй тайлбар

Тодорхойлолт:

Underground water abstraction is done by excavating a pit hole in the ground fixed and protected against collapse to reach water underground . A hole measuring 2-6 m deep , 2 m wide and 3 m long is manually dug in the ground/ soil and established far distant from the homes and near the streams to allow water to collect and come up . The hole is shaped in such a way that water does not flow out, and the top is covered to keep the water in the hole protected from contamination. The opening is covered with local materials like poles, bamboo stems (Bamboo aridinarifolia), etc. Water flows into the hole through various methods of groundwater recharge such as open wells, soak pits, and recharge shaft/ trench.

The activities involved in establishing such a underground water hole include (1) identifying suitable site for digging the hole, (2) looking for trainer or expert to advise on how to dig and cover the hole, (3) looking for labor, and tools (e.g. hoes, spades, poles, etc.), (4) digging the hole to a depth of about 2-6 m, de-pending on the level of water table, (5) protect the hole with bamboo or wood to ensure hygiene and from people falling in.
---
The returns derived from this technology include: an effective alternative water source during the dry season which is used for crop irrigation (e.g. maize – Zea mays; cabbage - Brassica oleracea) and for livestock production/ watering.
This technology is most preferred because it is cheap, affordable and easy to maintain. The only costs are at the establishment phase. Its main challenge is that it can be contaminated when managed poorly if animals are allowed to close to the hole. To ensure this, the farmer needs to keep in contact with the extension agent to ensure maximum proper management of the hole to minimize contamination.

In terms of impacts, the technology provides an effective alternative water source during the dry season, which is used majorly for livestock and irrigating crops.

Because the technology is promoted as a supplementary water source for the dry season, during the wet season grass may grow on top of the protected hole. Before its use in the dry season the land user removes the grass before abstracting the well water for crop production and 5 heads of livestock kept in distance of 50 m-100 m from the well.

2.3 Технологийн гэрэл зураг

Гэрэл зурагтай холбоотой ерөнхий тэмдэглэл:

The grass left to grow does not imply poor management but a protection for a longer period leading to dry season when there is shortage of water.

2.4 Технологийн дүрс бичлэг

Тайлбар, товч тодорхойлолт :

Video showing underground water abstraction for animal production using : A deep hole is dug and covered with wood and bamboo to provide water for livestock during the dry season.

Он, сар, өдөр:

12/05/2017

Байршил :

Ayom Village, Nyaya parish, Padibe West Sub-county, Lamwo District.

Зураглаачийн нэр :

Issa Aiga

2.5 Энэ үнэлгээнд хамрагдсан технологийг хэрэгжүүлсэн улс орон / бүс нутаг / байршил

Улс :

Уганда

Улс/аймаг/сум:

Nothern Region

Байршлын дэлгэрэнгүй тодорхойлолт:

Lamwo

Тайлбар:

Map showing technology site in Northern Uganda

2.6 Хэрэгжих огноо

Хэрэгжүүлсэн он:

2016

Байгуулсан тодорхой оныг мэдэхгүй бол баримжаа хугацааг тодорхойл:
  • <10 жилийн өмнө (саяхны)

2.7 Технологийн танилцуулга

Технологийг хэрхэн нэвтрүүлснийг тодорхойл:
  • Газар ашиглагчдын санаачилгаар

3. ГТМ технологийн ангилал

3.1 Технологийн үндсэн зорилго (д)

  • Үйлдвэрлэлийг сайжруулах
  • гамшгийн эрсдлийг бууруулах
  • Уур амьсгалын өөрчлөлт/ эрс тэс байдал болон түүний нөлөөлөлд дасан зохицох

3.2 Технологи хэвтрүүлсэн газрын одоогийн газар ашиглалтын хэлбэр(д)

Тариалангийн газар

Тариалангийн газар

  • Нэг наст үр тариа
Гол нэрийн үр тариа (арилжааны болон хүнсний таримал):

Maize

Бэлчээрийн газар

Бэлчээрийн газар

Эрчимжсэн бэлчээр / тэжээл үйлдвэрлэл:
  • Хадлан буюу бэлчээрт ашиглагдахгүй талбай
Хэрэв технологи нэвтрүүлснээр газар ашиглалт өөрчлөгдсөн бол технологи нэвтрүүлэхээс өмнө байсан газар ашиглалтын хэлбэрийг тодорхойлно уу:

crop land

3.3 Газар ашиглалтын нэмэлт мэдээлэл

Технологи хэрэгжүүлсэн газрын усан хангамж:
  • Байгалийн/усалгаа хосолсон
Тайлбар:

Irrigated with the harvested water.

Нэг жил дэх ургамал ургах улирлын тоо:
  • 2
Тодорхойлно уу:

During the dry season because this is the appropriate time when there is shortage of drinking water for the livestock and crop production.

Малын нягт (шаардлагатай бол):

5 heads of cows kept wthin a distance of 50 m from the hole

3.4 Технологи ГТМ-ийн аль бүлэгт хамаарах

  • Газар тариалан-мал аж ахуйн нэгдсэн менежмент
  • Ус хураах
  • Усжуулалтын менежмент (усан хангамж, ус зайлуулалт зэрэг.)

3.5 Технологийн тархалт

Технологи өргөн дэлгэрсэн эсхийг тодорхойл:
  • тодорхой газар хэрэгжсэн/ жижиг талбайд төвлөрсөн
Тайлбар:

Established far distant from the homes and near the streams.

3.6 Технологийг бүрдүүлэх ГТМ арга хэмжээ

Барилга байгууламжийн арга хэмжээ

Барилга байгууламжийн арга хэмжээ

  • S7: Ус хуримтлуулах, усаар хангах, усалгааны төхөөрөмж
  • S9: Ургамал ба амьтны саравч хаалт

3.7 Технологийн шийдвэрлэсэн газрын доройтлын үндсэн төрлүүд

Хөрс усаар эвдрэх

Хөрс усаар эвдрэх

  • Wt: Хөрсний гадаргын угаагдал
  • Wg: Гуу жалгын элэгдэл
  • Wm: Хөрсний нуралт, шилжилт
  • Wo: Усны элэгдлийн дам нөлөө
Хөрс салхиар эвдрэх

Хөрс салхиар эвдрэх

Хөрсний физик доройтол

Хөрсний физик доройтол

Усны доройтол

Усны доройтол

  • Hs: Гадаргын усны хэмжээ багасах
  • Hg: Гүний ус / усан судалт давхаргын түвшин өөрчлөгдөх
  • Hp: Гадаргын усны чанар муудах
  • Гүний усны чанар муудах

3.8 Газрын доройтлоос урьдчилан сэргийлэх, сааруулах ба нөхөн сэргээх

Газрын доройтолтой холбоотойгоор Технологи ямар зорилго тавьсан болохыг тодорхойл:
  • Газрын доройтлоос урьдчилан сэргийлэх
  • Газрын доройтлыг багасгах сааруулах
Тайлбар:

Through water erosion

4. Техникийн нөхцөл, хэрэгжилтийн үйл ажиллагаа, материал ба зардал

4.1 Технологийн техникийн зураг

Зохиогч:

Kaheru

Он, сар, өдөр:

12/05/2017

Зохиогч:

Kaheru Prossy

Он, сар, өдөр:

02/05/2018

4.2 Техникийн үзүүлэлтүүд/ техникийн зургийн тайлбар

Sinking the hole should be at least between 2-6m deep, 2 m wide and 3 m long is manually dug in the ground depending on the level of the water table established on a gentle sloping. 5 heads of livestock are kept in distance of 50 m from the dug hole.

4.3 Материал болон зардалд хамаарах ерөнхий мэдээлэл

Үнэ өртөг, оруулсан хувь нэмрийг хэрхэн тооцсоныг тодорхойл:
  • Технологийн нэгж тус бүр
Хэмжээ ба нэгж талбайг тодорхойл:

0.5 acres

бусад/үндэсний мөнгөн нэгж (тодорхойл):

UGX

Ам.доллар ба үндэсний мөнгөн нэгж хоорондын хөрвөх үнийг тодорхойл (шаардлагатай бол): 1 USD = :

3350.0

Хөлсний ажилчны нэг өрдийн ажлын хөлсийг тодорхойл:

5000 per person per day

4.4 Байгуулах үйл ажиллагаа

Үйл ажиллагаа Арга хэмжээний төрөл Хугацаа
1. Identify site Менежментийн Once before establishment
2. Look for expert to train on how to dig the hole Менежментийн Once before establishment
3. Look for labour to dig the hole Менежментийн During the dry season
4. Buy inputs required ( hoes, spades, poles and bamboo) Агрономийн Before establishment
5. Sinking the hole Бүтцийн During establishment
6. Protect the hole with Bamboo Менежментийн After establishment
7. Livestock keeping Агрономийн Before and after establishment
8. Carrying water for the livestock Агрономийн During the dry season

4.5 Байгуулалтад шаардагдах зардал ба материал

Хөрөнгө оруулалтыг дурьдана уу Хэмжих нэгж Тоо хэмжээ Нэгжийн өртөг Материал бүрийн нийт өртөг % газар ашиглачаас гарсан зардал
Хөдөлмөр эрхлэлт Labour for digging the hole Persons 5.0 5000.0 25000.0 100.0
Тоног төхөөрөмж Hoe Pieces 1.0 10000.0 10000.0 100.0
Тоног төхөөрөмж Spade Pieces 1.0 10000.0 10000.0 100.0
Тоног төхөөрөмж Poles for protecting the hole Pieces 100.0 200.0 20000.0 100.0
Таримал материал Bamboo for protecting the hole Pieces 1.0 10000.0 10000.0 100.0
Технологи бий болгох нийт үнэ өртөг 75000.0

4.6 Засвар үйлчилгээ / давтагдах үйл ажиллагаа

Үйл ажиллагаа Арга хэмжээний төрөл Хугацаа/ давтамж
1. Slashing of plants and grass grown on top of the hole Менежментийн After establishment
2. Hygiene Inspection Менежментийн Daily
3. Transporting water for livestock and crop production Менежментийн Dry season

4.7 Засвар үйлчилгээ / урсгал үйл ажиллагаанд шаардагдах зардал ба материал (жилээр)

Хөрөнгө оруулалтыг дурьдана уу Хэмжих нэгж Тоо хэмжээ Нэгжийн өртөг Материал бүрийн нийт өртөг % газар ашиглачаас гарсан зардал
Хөдөлмөр эрхлэлт Labour for slashing of grown plants and grass Persons 2.0 5000.0 10000.0 100.0
Хөдөлмөр эрхлэлт Labour for transporting water for livestock Persons 2.0 5000.0 10000.0 100.0
Хөдөлмөр эрхлэлт Labour for Hygiene inspection (monthly) Persons 3.0 2000.0 6000.0 100.0
Тоног төхөөрөмж Test kit Pieces 1.0 100000.0 100000.0 100.0
Бусад Pesticides (monthly) litres 3.0 12000.0 36000.0 100.0
Технологийг арчилах тордоход шаардагдах нийт үнэ өртөг 162000.0
Тайлбар:

The costs of maintenance are higher than establishment due to the daily routine costs.Hygiene inspection does not require alot of labour.It only requires more routine inspection.

4.8 Зардалд нөлөөлж байгаа хамгийн чухал хүчин зүйл

Өртөг зардлыг тодорхойлох гол хүчин зүйлсийг дурьдана уу:

Hygiene inspection.

5. Хүн, байгалийн хүрээлэн буй орчин

5.1 Уур амьсгал

Жилийн нийлбэр хур тундас
  • <250 мм
  • 251-500 мм
  • 501-750 мм
  • 751-1,000 мм
  • 1,001-1,500 мм
  • 1,501-2,000 мм
  • 2,001-3,000 мм
  • 3,001-4,000 мм
  • > 4,000 мм
Хур тунадасны талаархи тодорхойлолт/ тайлбар:

Fair rainfall in the months of April to October and dry spell from Nov-March.

Агро-уур амьсгалын бүс
  • Хагас чийглэг

5.2 Байрзүйн зураг

Дундаж налуу:
  • Тэгш (0-2 %)
  • Бага зэрэг хэвгий (3-5 %)
  • Дунд зэрэг хэвгий (6-10 % )
  • Долгиорхог (11-15 %)
  • Толгодорхог (16-30 %)
  • Эгц налуу (31-60 % )
  • Огцом эгц налуу (>60 %)
Гадаргын хэлбэр:
  • Тэгш өндөрлөг/тэгш тал
  • Зоо, хяр
  • Уулын энгэр, хажуу
  • Ухаа, гүвээ, дов толгод
  • Уулын бэл
  • Хөндий, хоолой, нам хотос
Өндөршлийн бүс:
  • 0-100 м д.т.д
  • 101-500 м д.т.д
  • 501-1,000 м д.т.д
  • 1,001-1,500 м д.т.д
  • 1,501-2,000 м д.т.д
  • 2,001-2,500 м д.т.д
  • 2,501-3,000 м д.т.д
  • 3,001-4,000 м д.т.д
  • > 4,000 м д.т.д
Технологи дараах асуудалд хандсан эсэхийг тодорхойл:
  • хотгор нөхцөл

5.3 Хөрс

Хөрсний дундаж зузаан:
  • Маш нимгэн (0-20 см)
  • Нимгэн (21-50 см)
  • Дунд зэрэг зузаан (51-80 см)
  • Зузаан (81-120 cм)
  • Маш зузаан (>120 cм)
Хөрсний бүтэц (өнгөн хөрс):
  • Дунд зэрэг (шавранцар)
Хөрсний бүтэц (>20 см-ээс доош):
  • Дунд зэрэг (шавранцар)
Өнгөн хөрсний органик нэгдэл:
  • Дунд (1-3 % )

5.4 Усны хүртээм ба чанар

Хөрсний усны гүн:

5-50 м

Гадаргын усны хүртээмж:

Дунд зэрэг

Усны чанар (цэвэрлээгүй):

Сайн чанарын ундны ус

Усны давсжилт асуудал болдог уу?

Үгүй

Энэ газар үер усанд автдаг уу?

Үгүй

5.5 Биологийн төрөл зүйл

Зүйлийн олон янз байдал:
  • Дунд зэрэг
Амьдрах орчны олон янз байдал:
  • Дунд зэрэг

5.6 Технологи нэвтрүүлсэн газар ашиглагчидын онцлог шинж

Суурьшмал эсвэл нүүдлийн:
  • Суурьшмал
Үйлдвэрлэлийн системийн зах зээлийн чиг баримжаа:
  • Холимог (амь зуух/ худалдаа наймаа
Фермээс гадуурх орлого:
  • Нийт орлогын %10 доош хувь
Чинээлэг байдлыг харьцангуй түвшин:
  • Ядуу
Хувь хүн эсвэл бүлэг:
  • бүлэг / олон нийтийн
Механикжилтын түвшин:
  • Хүнд хүчир ажил
Хүйс:
  • Эмэгтэй
  • Эрэгтэй
Газар ашиглагчийн нас:
  • Залуус
  • Дунд нас
Газар ашиглагчдын бусад шаардлагатай шинж чанарыг тодорхойл:

The farmer is middle aged and the children who are the youth help transport water for livestock and crop production.

5.7 Технологи нэвтрүүлсэн газар ашиглагчдын эзэмшдэг эсвэл түрээслэдэг газрын дундаж талбай

  • < 0.5 га
  • 0.5-1 га
  • 1-2 га
  • 2-5 га
  • 5-15 га
  • 15-50 га
  • 50-100 га
  • 100-500 га
  • 500-1,000 га
  • 1,000-10,000 га
  • > 10,000 га
Энэ нь жижиг, дунд, том оворт тооцогдох уу (орон нутгийн чиг баримжаагаар)?
  • Дунд-хэмжээний

5.8 Газар эзэмшил, газар ашиглах эрх, ус ашиглах эрх

Газар өмчлөл:
  • Хувь хүн, тодорхой цол эргэмгүй
Газар ашиглах эрх:
  • Хувь хүн
Ус ашиглах эрх:
  • Хувь хүн

5.9 Дэд бүтэц, үйлчилгээний хүртээмж

эрүүл мэнд:
  • Ядуу
  • Дунд зэргийн
  • Сайн
боловсрол:
  • Ядуу
  • Дунд зэргийн
  • Сайн
техник дэмжлэг:
  • Ядуу
  • Дунд зэргийн
  • Сайн
хөдөлмөр эрхлэлт (жишээ нь, ХАА-аас өөр):
  • Ядуу
  • Дунд зэргийн
  • Сайн
зах зээл:
  • Ядуу
  • Дунд зэргийн
  • Сайн
эрчим хүч:
  • Ядуу
  • Дунд зэргийн
  • Сайн
зам ба тээвэр:
  • Ядуу
  • Дунд зэргийн
  • Сайн
ундны ус ба ариутгал:
  • Ядуу
  • Дунд зэргийн
  • Сайн
санхүүгийн үйлчилгээ:
  • Ядуу
  • Дунд зэргийн
  • Сайн

6. Үр нөлөө ба дүгнэлт

6.1 Технологийн талбай дахь үр нөлөө

Нийгэм-эдийн засгийн үр нөлөө

Үйлдвэрлэл

Газар тариалангийн үйлдвэрлэл

буурсан
нэмэгдсэн
Тайлбар/ тодорхой дурьдах:

Due to irrigation water

малын бүтээмж

буурсан
нэмэгдсэн
ГТМ хэрэгжхээс өмнөх тоо хэмжээ:

0

Тайлбар/ тодорхой дурьдах:

More milk produced and sold from 0 to 10 litres per day each litre sold at 0.35 USD

Усны хүртээм ба чанар

мал услах усны хүрэлцээ

буурсан
нэмэгдсэн
Тайлбар/ тодорхой дурьдах:

water is available for livestock during dry spells

мал услах усны чанар

буурсан
нэмэгдсэн
Тайлбар/ тодорхой дурьдах:

underground water clean. not poluted

усалгааны усны хүртээмж

буурсан
нэмэгдсэн
Тайлбар/ тодорхой дурьдах:

water available for irrigating crops in the dry season

усалгааны усны чанар

буурсан
нэмэгдсэн
Тайлбар/ тодорхой дурьдах:

underground water is not poluted

Орлого, зарлага

тариалангийн газрын орлого

буурсан
нэмэгдсэн
Тайлбар/ тодорхой дурьдах:

extented crop cultivation and increased production during dry seasons

6.2 Технологийн талбайн гадна үзүүлсэн үр нөлөө

Усны хүртээмж

буурсан
нэмэгдсэн
Тайлбар/ тодорхой дурьдах:

Especially during the dry season for livestock and crop production

хуурай улиралд ашиглах найдвартай, тогтвортой урсгал

буурсан
нэмэгдсэн
Тайлбар/ тодорхой дурьдах:

Kept to be used in the dry season for livestock and crop prouduction

6.3 Технологийн уур амьсгалын өөрчлөлт ба Уур амьсгалаас хамаарах аюул/гамшигт үзэгдэлд өртөх байдал ба эмзэг байдал (газар ашиглагч нарын дүгнэлтээр)

Уур амьсгалын аажим өөрчлөлт

Уур амьсгалын аажим өөрчлөлт
Улирал Уур амьсгалын өөрчлөлт/экстрим үзэгдлийн төрөл Технологи түүний нөлөөг хэрхэн бууруулж байна?
Жилийн дундаж температур Бууралт Бүгд сайн биш
Улирлын температур Өвөл Бууралт Бүгд сайн биш

6.4 Зардал ба үр ашгийн шинжилгээ

Үр ашгийг барилга байгууламжийн зардалтай (газар ашиглагчдын үзэл бодлоор) хэрхэн харьцуулах вэ?
Богино хугацаанд эргэн төлөгдөх байдал:

Сөрөг

Урт хугацаанд эргэн төлөгдөх байдал:

Маш эерэг

Үр ашгийг засвар үйлчилгээ/ урсгал зардалтай (газар ашиглагчдын үзэл бодлоор) хэрхэн харьцуулах вэ?
Богино хугацаанд эргэн төлөгдөх байдал:

Бага зэрэг эерэг

Урт хугацаанд эргэн төлөгдөх байдал:

Бага зэрэг эерэг

Тайлбар:

The difference is only with the hygiene inspection costs. low at establishment but high at hygiene inspection which is routine.

6.5 Технологи нутагшуулах

  • жишээ/ туршилт
Технологийн нэвтрүүлсэн иргэдээс хэд нь өөрийн санаачлагаар буюу өөр эх үүсвэрээс материалын болон мөнгөн дэмжлэг авалгүй нэвтрүүлсэн бэ?
  • 0-10%

6.6 Дасан зохицох

Хувьсан өөрчлөгдөж буй нөхцөл байдалд Технологид сүүлд ямар нэг шинэчлэл хийгдсэн үү?

Тийм

Хэрэв тийм бол ямар өөрчлөлтийг даван туулахад шинэчлэл хийгдсэн бэ?
  • уур амьсгалын өөрчлөлт/ эрс тэс байдал
Технологийн дасан зохицох байдлыг тодорхойл (хийц, материал, төрөл зүйл г.м.):

The technology allows vegetation growth around the bamboo and poles.

6.7 Технологийн давуу тал/боломжууд

Газар ашиглагчдын тодорхойлсон давуу тал/боломжууд
The technology provides constant water supply for livestock and crop production to be used during the dry season when there is shortage of water.
Its cheap and easy to maintain once established.
It can be replicated and used by other farmers in other areas.
Эмхэтгэгч, бусад мэдээлэл өгсөн хүмүүсийн өнцгөөс тодорхойлсон давуу тал/боломжууд
The technology is effective in minimising water wastage and enhancing water access during the dry season but is established over along distance 1 km from the homestead where the cows are kept.

6.8 Технологийн дутагдалтай/сул тал/аюул болон тэдгээрийн хэрхэн даван туулах арга замууд

Газар ашиглагч нарын тодорхойлсон сул тал/ дутагдал/ эрсдэл Тэдгээрийг хэрхэн даван туулах вэ?
The technology requires routine labour for inspection and technical know how. Training on hygiene inspection.
Dangerous to roaming animals and people when they fall in. Protection using a berbed wire fence or using local local materials (wood).
Эмхэтгэгч, бусад мэдээлэл өгсөн хүмүүсийн өнцгөөс тодорхойлсон сул тал/ дутагдал/ эрсдэл Тэдгээрийг хэрхэн даван туулах вэ?
Not fenced. The fence was removed. Fencing to protect animals .
Need strong bylaw on under groundwater management. Facilitate formulation and implementation of bylaw on under groundwater management.

7. Ном зүй ба холбоосууд

7.1 Мэдээллийн аргууд / эх сурвалжууд

  • Хээрийн уулзалт, судалгаа

01 key informant

  • Газар ашиглагчтай хийсэн ярилцлага

01

Холбоос ба модулууд

Бүгдийг дэлгэх Бүгдийг хаах

Модулууд